หนังแห่งความเคียดแค้น “อุกอั่งใจ” จากภาพจำ “โง่ จน เจ็บ” ของคนอีสาน กรณีศึกษา ผู้บ่าวไทบ้าน 3 หมาน แอนด์ เดอะ คำผาน

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและหาความหมายของพฤติกรรมและการแสดงออกของตัวละครผ่านทัศนคติหรือความรู้สึกแบบเหมารวม (Stereotype) ‘โง่ จน เจ็บ’ ต่อคนอีสาน ผ่านภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับวิถีชีวิตคนในสังคมอีสาน เรื่อง ผู้บ่าวไทบ้าน 3 หมาน แอนด์ เดอะ คำผาน การศึกษานี้ใช้หลักคิดที่ว่าภาพยนตร์เป็นปฏิบัติการทางสังคมและวัฒนธรรม โดยเฉพาะการสื่อสารความเป็นจริงของสังคมในลักษณะเป็นกระบอกเสียงและฎีการ้องทุกข์ของผู้คนรากหญ้า ผ่านรูปแบบภาพยนตร์แนวตลกร้ายและแนวคิดของการล้างแค้น ผลการศึกษาพบว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ใช้ลักษณะของความเป็นภาพยนตร์ตลกร้ายมาสร้างสรรค์และแสดงออกถึงความเคียดแค้น คลั่งแค้นที่เรียกว่า “อุกอั่งใจ” องค์ประกอบที่สร้างอารมณ์ตลกร้ายประกอบด้วยตัวละครแบบ Anti-Hero ที่มีความธรรมดาปนความเหี้ยมโหด ใช้บริบทความเป็นอีสานทั้งเก่าและปัจจุบันเพื่อสะท้อนและเสียดสีมายาคติ “โง่ จน เจ็บ” มีบทสนทนาด้วยภาษาถิ่นอีสานที่สะท้อนการเสียดสีธาตุแท้และความโง่เขลาของการเป็นมนุษย์ ตลอดจนเสียดสีอำนาจและอิทธิพลที่ทำให้สังคมบิดเบี้ยว อันนำมาซึ่งการแสดงออกด้วยการล้างแค้นของเหล่าบรรดาผู้บ่าวไทบ้าน ท้ายที่สุดภาพยนตร์เรื่องนี้ทำหน้าที่เป็นเสมือนสารหรือฎีการ้องทุกข์แทนความคับแค้นใจของพี่น้องคนอีสานที่ฝากถึงผู้มีอำนาจว่าอย่ามาหยามเกียรติและกดขี่ความเป็นคนอีสาน และสื่อสารให้ภาครัฐหันกลับมาเอาจริงเอาจังกับการพัฒนาชนบทให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม